Mag het ook anders?

Veel mensen hebben een sterke mening over het onderwijs. De een zweert bij het oude vertrouwde onderwijssysteem, terwijl de ander dat systeem het liefst op de trein naar Timboektoe zou zetten. Enkele reis.

Daar tussenin lijkt niet veel te zitten, zoals bij zoveel discussies deze dagen: het is zwart-wit, je bent voor of tegen. En als je iets anders vindt dan ik, ben je dus tegen mij. Tabee.

Het maakt de zaken natuurlijk wel lekker simpel, zo fijn platgeslagen, maar of het nou handig is allemaal? Ik voel toch de behoefte mijn ideeën hierover te delen, bij wijze van uitnodiging aan iedereen om eens uit de comfortzone van de extremen te komen.

Goed, daar gaan we.

Laat duidelijk zijn: ik geloof hartstochtelijk in ‘nieuwerwets’ onderwijs. Het kan mij bijna niet vrij genoeg zijn. Ik ben afgeknapt op de mal waarin elk kind geperst wordt, ik vind dat niet iedereen hoeft te leren over én vulkanen én Willem van Oranje én bijwoordelijke bijzin én [vul in wat jij niet wilde leren maar wat wel moest en wat je à la minute weer bent vergeten na die ene toets]. Ook al is al die kennis op zichzelf heel waardevol voor onze maatschappij.

Maar haak nog niet af, lieve traditionalist! Want tegelijkertijd geloof ik ook hartstochtelijk dat alle kinderen op de basisschool goed – of op zijn minst fatsoenlijk – moeten leren lezen, schrijven en rekenen. Simpelweg omdat je gehandicapt bent als je dat niet kunt; het wordt zonder die basisvaardigheden veel lastiger om je dromen waar te maken. (Ik heb er dan ook grote problemen mee dat hordes kinderen in groep 8 nog steeds schrijven van duizend bomen en grannaaten, en in paniek raken als ze iets met procenten moeten doen. Hélp die kinderen, ze zijn heus niet te dom om dit te leren!)

Verder hou ik heel erg van kennis, geen oppervlakkige weetjes, maar echte, diepe kennis. En ik ben ervan overtuigd dat iedereen minimaal één onderwerp heeft waarover hij heel veel diepe kennis wil vergaren. Ook ben ik een voorstander van hoge eisen stellen. Hoge eisen, op welk niveau dan ook.

Alleen: ik vind dat niet iedereen alles verplicht hoeft te leren. En al helemaal niet dat dat per se zou moeten voordat je achttien bent (alsof je daarna niks meer kan leren). Ik zou wensen dat de schoolvakken niet meer verplicht waren. En dat er in plaats van het eindexamen een startexamen voor vervolgopleidingen komt, waarbij elke opleiding zelf kan bepalen wat de beginnende student al moet kennen en kunnen. Wedden dat het startniveau van opleidingen omhoog gaat? En wedden dat de motivatie van de scholieren omhoog gaat?

Blijf nog heel even hangen, want nu komt het: ik vind óók dat het traditionele onderwijs moet blijven bestaan – of in elk geval mag blijven bestaan. Want dat voorziet namelijk in een behoefte, en zorgt er al decennia voor dat vele kinderen vrij goed beslagen ten ijs komen in het leven. Het laat kinderen in aanraking komen met heel veel verschillende onderwerpen (weliswaar gedwongen, maar dat doet niets af aan dat feit).

Er zijn ontzettend veel leraren die met passie hun vak uitoefenen en dat supergoed doen. Ze inspireren hun leerlingen en laten ze groeien. Het is werkelijk te zot voor woorden om tegen hen te zeggen dat ze het verkeerd doen en dat ze ermee moeten stoppen.

Wat ik oprecht geloof, is dat het elkaar helemaal niet bijt. Ik denk echt dat hoge eisen, diepe kennis en vrijheid samen kunnen gaan. Juíst gaan die dingen samen! Alleen: we moeten dan wel serieus gaan investeren in de eigen verantwoordelijkheid van kinderen. Ze helpen ontdekken wat hun aspiraties zijn en wat voor kennis en vaardigheden ze nodig hebben om hun dromen te verwezenlijken. En vooral ook: loslaten dat iedereen alles moet leren.

En voor de kinderen die liever hun onderwijs ‘consumeren’ (waar dus helemaal niks mis mee is): dat kan altijd nog op de oude vertrouwde verplichte manier, toch? Een school moet daar gewoon voor kunnen kiezen. 

De traditionalisten hoeven echt niet bang te zijn dat niemand zich meer zal interesseren voor hun stof. Er zullen altijd mensen zijn die blij worden van kennis opdoen, en met degenen die het wíllen leren, ga je hoog vliegen en diep duiken. Hoe heerlijk!

En de modernisten zullen ook moeten inzien dat niet álles slecht is aan het traditionele onderwijs. De opgebouwde kennis over didactiek en onderwerpen is echt van onschatbare waarde, wat je ook vindt van de manier waarop het gebracht wordt en hoe het onderwijssysteem in elkaar zit.

Van alles wat dogmatisch is, krijg ik een beetje buikpijn. Dat komt omdat iedereen zo verschillend is, dat dogmatisch handelen veel te vaak de plank misslaat. Er is niet één manier heilig. Geen systeem is geschikt voor iedereen.

We hebben een uitgebreid onderwijsbuffet nodig, geen driegangendiner met slechts twee opties vlees of vis per gang en-als-je-vegetarisch-wil-eten-dan-vreet-je-toch-maar-gewoon-wat-de-pot-schaft-of-je-gaat-maar-lekker-met-honger-naar-huis.

Iedereen en alles is nodig, mensen. Laat je niet verleiden om andersdenkenden weg te zetten als idioot. Dat zijn ze niet. En jij ook niet.

Dit was mijn spreekbeurt..

Deel deze blog via:

Lees meer blogs:

Mag het ook anders?

Veel mensen hebben een sterke mening over het onderwijs. De een zweert bij het oude vertrouwde onderwijssysteem, terwijl de ander dat systeem het liefst op de trein naar Timboektoe zou zetten. Enkele reis.

Lees verder »

Kunnen we het hebben over de kramp op tijd?

Tijd. Wat maken we ons er toch druk om. We ervaren het als iets dat ‘op’ kan, terwijl: als we één ding echt 100% zeker weten, is het dat tijd nooit of te nimmer op raakt. Het is er altijd; met elke seconde die wegtikt, zal er weer een volgende zijn.

Maar wat we ervaren is juist het tegenovergestelde.

Lees verder »

Lees meer blogs:

Energiebewustzijn: de fundering onder alles

In de wereld om ons heen is er veel gaande. Het borrelt, bruist, zoemt en zwiert. Met mooie positieve dingen, maar ook met zwaarte en lelijkheid. De vergelijking met de snelkookpan ligt voor de hand. Voel jij het ook?

Maar in mij werd het de afgelopen tijd juist stiller.

Lees verder »

Ook mijn nieuwe blogs lezen?

Meld je dan aan voor de inspiratiemail!